Die aorta is die slagaar wat bloed van die hart na die res van die liggaam vervoer. 'n Aneurisme in die aorta word 'n aorta-aneurisme genoem. Jy kan sterf as ’n aneurisme veroorsaak dat hierdie hoofslagaar bars en dit nie betyds behandel word nie. ’n Aorta-aneurisme kan in jou bors geleë wees (torakale aneurisme), maar die meeste is onder die niere in die onderste maagarea (abdominale aneurismes).

Wat veroorsaak 'n aneurisme?

Enige toestand wat veroorsaak dat die wande van die are verswak, kan lei tot 'n aneurisme. Aterosklerose ('n opbou van gedenkplaat in die are), hoë bloeddruk en rook verhoog jou risiko. Diep wonde, beserings of infeksies kan ook bloedvate laat bult. In sommige gevalle kan 'n aneurisme 'n aangebore toestand wees, wat beteken dat jy daarmee gebore word. Sekere oorerflike siektes kan ook die risiko vir die ontwikkeling van 'n aneurisme verhoog. Byvoorbeeld, 'n oorerflike siekte genoem Marfan-sindroom, wat die liggaam se bindweefsel aantas, veroorsaak dat mense lang bene en baie buigsame gewrigte het. Mense met hierdie sindroom het dikwels aneurismes.

Wat is die simptome?

Aorta-aneurismes kan kortasem, 'n krakerige of rasperige stem, rugpyn of pyn in jou linkerskouer of tussen jou skouerblaaie veroorsaak. ’n Aorta-aneurisme in die maagarea kan pyn of teerheid veroorsaak. Jy kan ook 'n omgekrapte maag hê of minder honger voel.

Hoe word aneurismes opgespoor?

Aneurismes kan opgespoor word deur fisiese ondersoek, op 'n basiese bors- of maag x-straal, of deur ultraklank te gebruik. Die grootte en ligging kan gevind word deur eggokardiografie of radiologiese beelding, soos arteriografie, magnetiese resonansie beelding (MRI), en rekenaartomografie (CAT of CT) skandering. Sien Diagnostiese toetse en prosedures.

Hoe word aneurismes behandel?

Behandeling hang af van die grootte en ligging van jou aneurisme en jou algemene gesondheid. Aorta-aneurismes in die boonste borskas (die stygende aorta) word gewoonlik dadelik geopereer. Aneurismes in die onderste borskas of die area onder jou maag (die dalende torakale en abdominale dele van die aorta) is dalk nie so lewensgevaarlik nie. Aneurismes in hierdie plekke word vir verskillende tydperke dopgehou, afhangende van hul grootte. As hulle ongeveer 5 cm (byna 2 duim) in deursnee word, aanhou groei of simptome begin veroorsaak, moet jy dalk 'n operasie ondergaan om te verhoed dat die aneurisme bars.

Vir aorta-aneurismes of aneurismes wat in die perifere vate voorkom, behels chirurgie die hervoering of vervanging van die verswakte gedeelte van die aorta met 'n kunsmatige buis (genoem 'n transplantaat).

Vir pasiënte met kleiner of stabiele aneurismes in die dalende aorta of abdominale dele van die aorta—dié verste van die hart—dokters vra gewoonlik pasiënte om in te kom vir gereelde ondersoeke sodat hulle die groei van die aneurisme kan volg. As die aneurisme nie groei nie, kan pasiënte jare lank daarmee saamleef. Dokters kan ook medisyne voorskryf, veral 'n medisyne soos 'n beta-blokker wat bloeddruk verlaag. Medisyne wat bloeddruk verlaag, verlig die stres op die aortawande, en dit is veral nuttig wanneer die risiko van chirurgie groter kan wees as die risiko van die aneurisme self.